Nadmierne obciążenie i kontrola mikrofirm - komentarz Rady Naukowej przy Rzeczniku MŚP
17.06.2026 r.
Z perspektywy ostatnich lat wyraźnie widać, że otoczenie regulacyjne staje się coraz bardziej wymagające. Wzrosła liczba obowiązków sprawozdawczych, a także zakres działań kontrolnych prowadzonych przez KAS.
Przykładem są projekty, którymi Paweł Kossecki wraz z innymi członkami zajmowali się w ramach Rady Naukowej Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, takie jak KSeF oraz JPK CIT. KSeF został już wdrożony dla większości podmiotów, a w 2027 roku obejmie również wszystkie pozostałe. Analogicznie wygląda proces wdrażania JPK CIT, który od 2027 roku będzie obowiązywał kolejne grupy podatników. Przedsiębiorcy muszą przygotować się na dalsze zmiany związane z raportowaniem i cyfryzacją procesów podatkowych.
Każda nowa zmiana oznacza dla przedsiębiorców konieczność poświęcenia czasu i środków na dostosowanie organizacji do zmieniających się wymogów. Obejmuje to m.in. wdrożenie odpowiednich rozwiązań technologicznych, integrację systemów, aktualizację procedur oraz szkolenie pracowników. W przypadku części zmian kierowanych do sektora MŚP pojawiają się jednak wątpliwości dotyczące zachowania zasady proporcjonalności względem nakładania dodatkowych obowiązków sprawozdawczych. Kolejnym wyzwaniem pozostaje również sposób komunikowania nowych wymagań, często oparty na skomplikowanym języku oraz rozwiązaniach cyfrowych, które nie zawsze są intuicyjne dla odbiorców.
Zdolność do adaptacji jest dziś jednym z kluczowych czynników wpływających na konkurencyjność przedsiębiorstw. Podczas gdy część firm sprawnie wdraża nowe rozwiązania, dla innych tempo i skala zmian stanowią istotne wyzwanie organizacyjne i finansowe, które w konsekwencji mogą doprowadzić do stopniowego zanikania mikro, małych i średnich podmiotów na rynku. Podobne procesy zachodzą również na rynku usług księgowych. Rosnące wymagania regulacyjne i technologiczne powodują, że nie wszystkie biura rachunkowe dysponują zasobami pozwalającymi na efektywne wdrażanie kolejnych obowiązków. W konsekwencji można spodziewać się postępującej konsolidacji rynku usług księgowych.
Równolegle można zaobserwować wzrost aktywności kontrolnej organów podatkowych, w szczególności w obszarze stosowania stawek VAT. Szeroko komentowany był przypadek jednej z gdańskich pizzerii, wobec której zakwestionowano zastosowaną stawkę VAT dla pizzy z krewetkami. W efekcie przedsiębiorca został ukarany mandatem za zastosowanie stawki 8% zamiast 23%. Do tej pory takie kontrole kończyły się upomnieniem ze strony urzędu skarbowego, teraz zaczęto wystawiać wysokie mandaty. Zwiększona liczba kontroli może być związana z funkcjonującymi w administracji skarbowej miernikami efektywności.
